131 - Rabacja
 

O tym i owym 131 czyli o rzezi galicyjskiej…

 

18 lutego 1846 roku, a więc 167 lat temu wybuchła rabacja galicyjska, zwana rzezią galicyjską. W chwili, gdy szlachta galicyjska przygotowywała kolejne powstanie przeciw austriackiemu zaborcy, starosta tarnowski Joseph Breinl poprzez swych agentów podpuścił chłopów przeciw szlachcie i dworskim oficjalistom. Na czele tej ruchawki stanął chłop ze wsi Smarzowa koło Pilzna – Jakub Szela.

Tłuszcza chłopska rzuciła się na dwory i mordowała ich właścicieli. Rannych i pomordowanych zwożono na plac przed starostwo w Tarnowie (dzisiejszy plac Sobieskiego) domagając się obiecanej przez Austriaków nagrody. Zbrojne gromady chłopów zrabowały i zniszczyły w ciągu kilku dni ponad 500 dworów (w cyrkule tarnowskim zagładzie uległo ponad 90 proc. dworów). Zamordowano, często w bardzo okrutny sposób (stąd określanie tych wydarzeń terminem rzeź), od ponad 1200 do 3000 osób, niemal wyłącznie ziemian, urzędników dworskich i rządowych oraz kilkudziesięciu księży.

Bandy atakowały także mniejsze oddziały powstańcze zmierzające do Krakowa. Chłopi z wyjątkowym bestialstwem mordowali swoich dziedziców, m. in. odpiłowywali im głowy. Austriacy wypłacali również nagrody pieniężne za głowy zamordowanych ziemian. Ponieważ kwota wypłacana za martwych była dwukrotnie wyższa od płaconej za rannego, wiele osób przywiezionych jako ranne do siedziby starostwa w Tarnowie zamordowano na progu tego budynku stojącego w centrum miasta. Było to tak masowe, że ulicami płynęła krew. Część ofiar rzezi została pochowana w masowych grobach poza miastem, w miejscu gdzie powstał później Stary Cmentarz. 29 VII 1998 r. na ich mogile postawiono pomnik wg projektu Jana Mazura z Warszawy.

(pik–zatarnow.pliwikipedia)

 

 

 tarnowski kurier kulturalny   tarnowski kurier kulturalny    tarnowski kurier kulturalny    tarnowski kurier kulturalny    tarnowski kurier kulturalny     tarnowski kurier kulturalny    tarnowski kurier kulturalny